De meerwaarde van een Incident Response Plan
- Blog - Nieuws
- woensdag 14 januari 2026
Stel je eens voor: je zit rustig aan je bureau en ineens komt er een melding binnen van een beveiligingsincident. Het lijkt misschien iets dat alleen anderen overkomt, maar de realiteit is dat elke organisatie (groot of klein) vroeg of laat te maken krijgt met een cyberdreiging. Hoe jij en je team daarop reageren, maakt het verschil tussen snel weer aan het werk zijn of dagenlang stil komen te liggen. Een Incident Response Plan is daarbij je reddingsboei: het biedt houvast en zorgt ervoor dat je niet in paniek raakt wanneer het echt misgaat. Nou ja, geen paniek is misschien wat overdreven, maar je kunt wel direct de juiste stappen zetten.
Wat is een Incident Response Plan eigenlijk?
Zie het als een stappenplan dat je samen met je collega’s volgt wanneer er iets misgaat, zoals een datalek of een ransomware-aanval. In dit plan staat vastgelegd wie welke rol heeft, hoe je een incident herkent, welke acties nodig zijn om het probleem te beperken en op te lossen, en hoe je communiceert, zowel intern als met externe partijen. Daarnaast bevat het plan richtlijnen rondom privacy en wetgeving, zoals de AVG en de NIS2-richtlijn (die naar verwachting in het tweede kwartaal van 2026 wordt omgezet in de Cyberbeveiligingswet). Waarom is dit nu zo belangrijk?
- Je kunt sneller reageren: schade wordt beperkt en bedrijfsprocessen liggen minder lang stil zodat je zo snel mogelijk weer door kunt met je werk.
- Je voorkomt chaos: iedereen weet wat er van hem of haar verwacht wordt, waardoor je samen sterker staat.
- Je bespaart kosten: omdat je niet onnodig tijd en geld kwijt bent aan herstel , boetes en/of reputatieschade.
- Je denkt vooruit: het laat zien dat je privacy en veiligheid serieus neemt, wat vertrouwen geeft aan klanten en partners.
Voorbeelden waarbij een Incident Response Plan belangrijk is
1. Een vindt een ransomware aanval plaats waarbij bestanden op de systemen worden versleuteld.
In dit geval wil je zo snel mogelijk weer aan het werk. Het Incident Response Plan biedt concreet de stappen aan waarmee dit in gang gezet kan worden. De kans op zo’n aanval is reëel, want wereldwijd zijn er in 2025 wel 4700 geregistreerde ransomware aanvallen geweest. Dit is een stijging van maar liefst 34% ten opzichte van 2024.
2. Een cloudapplicatie die essentieel is voor facturatie valt uit door een cyberincident.
Ook in dit geval biedt het Incident Response Plan direct concrete handvatten om hiermee om te gaan. Zo kan er bijvoorbeeld tijdig een alternatief proces in gang worden gezet of kan worden teruggevallen op een vooraf vastgesteld fallback scenario. Het is waardevol dat deze stappen al zijn vastgelegd, in plaats van pas op het moment zelf te moeten bedenken wat de juiste aanpak is.
Wat nu als je geen plan hebt?
Downtime
Je loopt het risico op lange downtime, waardoor klanten en leveranciers moeten wachten.
Financiële schade
De financiële schade vanwege boetes en stilstand van bedrijfsprocessen kan snel flink oplopen.
Reputatie
Je reputatie kan een flinke deuk oplopen, zeker als klanten hierdoor overstappen naar de concurrent.
Boetes
Je loopt het risico dat je te laat meldt bij de Autoriteit Persoonsgegevens, met alle gevolgen van dien.
Waarom kan het dan toch nog misgaan?
Toch is een plan alleen niet voldoende. Zonder een goede uitwerking kan het in de praktijk alsnog misgaan, zoals in de onderstaande voorbeelden:
- Geen duidelijke rollen: als deze er niet zijn, werkt iedereen langs elkaar heen en verlies je mogelijk nauwkeurigheid en controle.
- Geen noodprocedures: back-ups blijken bijvoorbeeld niet te werken.
- Geen communicatieplan: klanten kunnen zo tegenstrijdige informatie krijgen of zelfs helemaal geen informatie.
- Te lang wachten met reageren: hoe langer je wacht, hoe groter de schade wordt. Hoe sneller je begint hoe beter.
Ons advies is dan ook als volgt: oefen samen! Het is slim om het Incident Response Plan minstens één keer per jaar te oefenen. Begin bijvoorbeeld met een tabletop-simulatie: samen doorloop je een fictief incident en kijk je waar het beter kan. Het Incident Response Plan pas je vervolgens aan naar aanleiding van de resultaten.
Heeft deze blog je nu getriggerd en wil je ook voorkomen dat een incident je organisatie verrast? Neem dan vandaag nog contact met ons op en zet de eerste stap naar betere cyberweerbaarheid.